Inloggen via de website is tijdelijk niet mogelijk.
Probeer het later nog eens of probeer hier rechtstreeks in te loggen.
De catalogus binnen de website is tijdelijk niet beschikbaar.
Probeer het later nog eens of klik hier om rechtstreeks naar de catalogus te gaan.
×

Waarschuwing

Er is momenteel een storing waardoor het zoeken in en het reserveren/verlengen van collectie tijdelijk niet mogelijk is. Excuses voor het ongemak.

Boek aan huis in Tubantia 18 juli 2015

Uit Tubantia 18 juli 2015

Speelman foto Emiel Muijderman

Boek aan huis levenslijn met buiten
"De Boeken aan huis-dienst van bieb is kleine service maar een groot goed".

ENSCHEDE

Gerard Speelman is 72. Toen hij werkte, bekommerde hij zich om de jeugd van de stad. Hij was locatiedirecteur vmbo van het Stedelijk Lyceum. Nu is hij dienstbaar aan de ouderen van de stad. Speelman is een van de twaalf vrijwillige 'peilers' waarop de Boeken aan huis-dienst van de bibliotheek Enschede rust. Zijn clientèle is de 80 ruim gepasseerd. Hij is er kind aan huis.

Vanmiddag gaat hij langs bij de dames Van 't Spijker (1920), Remkes (1925), Roozendaal (1927) en Hulsman (1928). De route voert van De Bouterstraat naar woonzorgcentrum De Eschpoort aan de C.F. Klaarstraat. Hij bezoekt zijn 'klanten' elke vier weken. Om boeken te brengen en boeken op te halen. En ondertussen luistert hij naar de verhalen. Speelman is geen stempelmachine, hij brengt een stukje buiten binnen bij vrouwen die met een beperkte actieradius zitten. Het hoofd wil nog best, de benen kunnen het alleen niet meer volgen.

De Boeken aan huis-dienst is een stukje van wat de Bibliotheek Enschede is. Zo'n klein stukje dat makkelijk sneuvelt in het bezuinigingsgeweld. Speelman heeft het bezuinigingsdebat van vorige maand nog steeds niet goed verteerd. Hij was een van de twintig insprekers. Hij had een goed verhaal dat niet werd gehoord, vindt hij. De politiek wist al wat ze met de bieb ging doen zonder de verhalen te hebben gehoord. Het zit hem niet lekker.

1927 Rozendaal      

Mevrouw Roozendaal is de eerste. Ze is van 1927. Speelman komt al zeven jaar bij haar. Ze leest streekromans. Van Gerda van Wageningen en Anke de Graaf. De geboren Boekelose heeft op de markt gestaan met boter, kaas en eieren. Ze heeft altijd graag gelezen. Met drie opgroeiende zoons en het vele werk is het een tijd minder geweest. Toen haar jongens de deur uit waren nam ze de boeken weer op.

Haar man is maar 70 geworden. Mevrouw Roozendaal heeft zeven kleinkinderen en vijf achterkleinkinderen. Wat als Gerard niet meer zou komen met haar streekromans? "Dat zou ik wel jammer vinden", zegt ze gedecideerd. "Het zou jammer zijn als er geen boeken meer komen." Gerard zou ze ook missen. "Vooral als je alleen bent. Ik heb er afleiding aan."

Ze steunt de bieb. "Ik heb ook zo'n tas. Die neem ik mee als ik ga winkelen." Wat er op de tas staat? "De bieb moet blijven."

Speelman ruilt tien boeken. Op 11 augustus komt hij weer.

1920 tSpijker

Op de gang staat een deur open. Status Quo klinkt. Twee deuren verderop woont mevrouw Van 't Spijker. Binnen draait ook Status Quo. Het is niet de afdeling oude rockers van woonzorgcentrum de Eschpoort, het is Radio Oost.

"Streekromans vind ik wel mooi", zegt mevrouw Van 't Spijker. Ze is van 1920. Speelman brengt elke vier weken zo'n vijf boeken. Achter haar staat een boekenkast. Getuige de ruggen was de familie vroeger lid van de boekenclub. Ze heeft altijd veel gelezen. Ze herinnert zich nog de oude bibliotheek in het Van Heekhuis op de Oude Markt en later de verhuizing naar De Klanderij. Want daar heeft de bieb gezeten voor de Pijpenstraat.

Zo'n trouw lid als zij is, vraagt om een trouwe bibliotheek. De bieb verleent die dienst met Boeken aan huis-dienst. En als het toch ophoudt? "Wat dan? Ja, wat dan?", zegt ze. Mevrouw Van 't Spijker zit vast aan de rollator. "Zo de stad in kan ik niet meer."

1925 Remkes

Tweemaal slaat Speelman het kopje thee af, bij mevrouw Remkes antwoordt hij ja. Remkes is van 1925. Ze is net 90 geworden. "Dat voel je in de botten hoor. Maar ik ga op naar de 100. Ik houd de moed er in." Ze is ad rem, ze lacht vrolijk, een beetje schalks. Bij haar moet je woorden wegen, want ze reageert flux. Vroeger was ze journalist. Bij het Vrije Volk en later bij vakbladen. Een beetje speculeren deed ze ook. Met vastgoed. "Of ik veel lees? Nou het wordt minder. Maar ik lees nog elke dag twee kranten. De Telegraaf en Tubantia."

Speelman heeft Simon Carmiggelt, Hella Haasse en Remco Campert meegebracht, en een paar mooie fotoboeken. Het lezen wordt moeilijker, vandaar meer plaatjes op haar boekenlijst.

Ze is actief. "Je komt op een leeftijd dat al je vrienden dood zijn. Ik had niemand meer. Dan vereenzaam je. Hier in De Eschpoort vereenzaam je niet. Elk feestje dat er is, ga ik naar toe. Straks ga ik naar de Grolsch Veste. Moeders gaat naar voetbal toe." Als Speelman vertrekt, roept ze hem na de volgende keer niet het boek over de Tour de France te vergeten.

1928 Hulsman

Mevrouw Hulsman is de laatste. Ze is van 1928. Ze leest twintig boeken in vier weken. Alleen een dame in 't Hatteler leest meer. Ook zij houdt van streekromans. Van Leni Saris, van Gerda van Wageningen. Mevrouw Hulsman is nog kraakhelder in het hoofd, alleen de woorden willen soms niet. Speelman begrijpt haar. Hij komt hier al zo lang. Hulsman leest de boeken overdag, 's avonds kijkt ze tv. "Ik kijk graag naar kookprogramma's. Ik heb vroeger veel en graag gekookt", zegt ze. Wie is de chef vindt ze een mooi programma. "Nee", kookboeken leent ze niet van de bieb. "Ik verveel me nooit. Vanwege de boeken. Hoe lang ik lid van de bibliotheek ben? O jee, toen ik op Pathmos woonde, kwam ik al in de boekenbus."

2015

Speelman laadt de boeken in de bestelauto van de bieb. Hij heeft zijn ronde gemaakt. De auto van de bibliotheek rijdt vijf dagen in de week. De twaalf vrijwilligers bedienen zo de stad.

Over de hamvraag moet hij even nadenken. "Wat is belangrijker, de boeken of dat wij langskomen? Ik denk half-half."

De Boeken aan huis-dienst levert boeken en een levenslijn met buiten. Boeken doen je ontsnappen. Bovenop een krat achterin de auto ligt De 100 jarige man die uit het raam klom en verdween van Jonas Jonasson. Niet gelogen.

DOOR TOON MESMAN